Nieuw adres

Psalmen voor Nu heeft een nieuwe weblog.
 
Zie voor het laatste nieuws, blogs en muziek: Psalmen voor Nu Weblog
 
Luisteren // Bandcamp
Volgen // Twitter
Like // Facebook
 
Met vriendelijke groet,
Het Psalmen voor Nu team

Psalmenconcert! Bij PvN8?

Rien van den BergEr gebeuren twee dingen tegelijkertijd. In de studio wordt geproduceerd. Instrumentalisten spelen, vocalisten zingen, PvN8 – ja, de achtste cd alweer – staat vol in de steigers. In Zwolle wordt georganiseerd. Een Psalmendag met als finale een PvN-concert. De hamvraag: wordt dit het presentatieconcert voor PvN8? Het zal spannend worden. Onze presentatieconcerten vonden voor de zekerheid altijd iets later in het jaar plaats.

Maar zet alvast woensdag 22 februari 2012 maar in je agenda. Psalmendag in Zwolle. Om half vijf een publiekslezing van Rien van den Berg, met medewerking van Sergej Visser en misschien Ruben Bekx. Na een broodmaaltijd maakt de PvN-band de dag compleet.

Titel PvN8 bekend

Binnenkort ga ik zelf ook weer eens de studio in om live te kijken wat producer Minco Eggersman en zijn team bedacht hebben. Ditmaal voor cd8 dus. Dat is toch wel weer een mijlpaal hoor. Het einde komt met deze cd echt in zicht. Nog twee of drie jaar, en dan ligt er een compleet nieuwe manier om alle psalmen te zingen…
De titel van cd8 is inmiddels ook bekend: Heilig boven alles.
Daarmee mag duidelijk zijn dat op deze cd degene centraal staat, die in ons project al centraal staat vanaf cd1, en die centraal zal staan Totdat het veilig is

Kerstpsalmen?

Het is een oude christelijke traditie die in de psalmen de komst van Jezus Christus beluistert. Daar zaten we eens wat over na te denken, deze week, en toen mailde Roeland Smith wat associaties.

Psalm 130 natuurlijk, over het licht dat aanbreekt na een lange nacht van aanhoudend bidden uit de diepten van het bestaan.

Hij maakt vrij,
Hij maakt jou vrij.

De komende tijd zal er in PvN-tweets een aantal van dit soort regels voorbijkomen. Wie met ons meetwittert, kan dus met onze psalmregels advent vieren.

Eén associatie van Roeland vond ik huiveringwekkend. Hij komt uit de psalm die hijzelf als componist van een melodie voorzag. De psalm stond op de allereerste cd, en is nog altijd een van de meest indrukwekkende uit het hele project. Het is psalm 22, die we kennen als de psalm die Jezus op Goede Vrijdag op zichzelf betrekt. Roeland herkende in die lijdenspsalm de kerstzin:

‘Toch haalde u mij uit de moederschoot
toch legde u mij aan haar borst.
Mijn moeder heeft mij aan u toevertrouwd
u bent mijn God.
Dus blijf niet langer weg, mijn God…’

Dat ook voor jullie deze adventsperiode de diepte en de lengte en de breedte van de psalmen moge opengaan!

Rien van den Berg.

Twitter: @psalmenvoornu
Website: http://www.psalmenvoornu.nl

Een psalm bij opbod

Psalmen voor NuPsalmen worden nog steeds vooral per plak genoten en niet met alles er op en eraan. En dat is vooral jammer voor lange epische psalmen, zoals 78 en 106, en al helemaal voor 119. Editie 119 van Psalmen voor Nu duurt 20 minuten en dat is lang voor een lied, te lang vinden mensen die alleen maar horen van de lengte en niet de psalm zelf hebben beluisterd. Heerlijk lang en een belevenis als die live wordt uitgevoerd, vinden anderen. Die hebben dat meegemaakt. Maar daarvoor moet er wel een eerste keer zijn.

Ik kerk in de Utrechtse Tuindorpkerk en die viert volgend jaar haar 75-jarig bestaan. Bij de voorbereiding van het lustrum hoorde ook het genereren van geld. Nu had ik wel eens een dienstenveiling meegemaakt en daarbij was me opgevallen hoe vrolijk mensen betalen voor een avondje eten bij vrienden, het laten schoonmaken van de badruimte door collega’s of zelfs was men bereid flink te betalen om niet te hoeven komen wanneer een dienst te ver weg was. Ik heb toen drie gedichten geschreven waarvoor meer werd betaald dan ik ooit van een krant of tijdschrift kreeg voor een gedicht. Lees verder

PvN ambassadeur van Leprazending

Ze zijn vaak zó concreet, de psalmen. Zó betrokken op het onrecht en het lijden.

Een predikant had eens een psalmenmarathon gehouden. Na afloop werd hem gevraagd wat hij van het achter elkaar doorzingen van alle 150 psalmen geleerd had. Zijn antwoord: ‘Ik heb geleerd dat het leed in het psalmboek exact even groot is als het leed in de wereld.’

Natuurlijk kunnen wij het leed van de wereld niet op onze nek nemen. Bovendien ís dat ten diepste al voor ons gedaan op Golgotha. Maar het voelt voor ons helemaal logisch dat wij als psalmenproject niet comfortabel bij David op schoot blijven zitten. We hebben ons verbonden aan de Leprazending. Dat betekent dat er voortaan op elk concert, tijdens elke workshop of lezing een momentje aandacht gevraagd wordt voor dit concrete leed in de wereld. Daarin gaan de psalmen ons voor – daarin volgen we de psalmdichters graag na.

Natuurlijk allemaal in het besef dat onze hoop en onze verwachting niet gericht is op dit soort actie. In actie kom je altijd biddend. Zoals de knecht in psalm 123 ongetwijfeld hard moest werken, maar daarbij precies wist van wie hij of zij het verwachten moest. In de berijming van Ria Borkent:

Mijn ogen kijken op naar u, naar u hoog in de hemel.
Zoals een slaaf zijn meester, een slavin haar meesteres
Blijft volgen met de ogen,
Zo volgen onze ogen God de HEER.
Tot hij ons aandacht geeft en hij ons redt.

Rien van den Berg

Psalmavonden in Nijkerk en Zwolle – door Sergej Visser

Mooi was dat weer. Vanavond waren Henk Pietersma en ik in Nijkerk, vorige week in Zwolle-Berkum. Heerlijk. Vanavond voor een kleine 30 mensen, vorige week ergens tussen de 80 en 100 schat ik.

Henk vertelt over hoe hij vroeger de psalmen beleefde: ze waren een bron van spanning en ellende voor hem. Op de School met den Bijbel moest hij elke maandagmorgen een psalmenversje opzeggen. Dat leverde veel stress op, want hij was er niet zo goed in. Daarbij snapte hij de teksten niet – veel te moeilijk en te zwaar voor een klein kind. Op die manier kreeg hij eerder een hekel aan de psalmen dan liefde voor de psalmen.

Lees verder

Psalmen voor Nu-dienst Gereformeerde Kerk Boven-Hardinxveld

Bijzonder: een themadienst die helemaal in het teken staat van Psalmen voor Nu. De video laat zien hoe je met een band de psalmen kunt spelen. Wat opvalt is dat de gemeente de psalmen goed kan meezingen. De psalmen tijdens deze dienst zijn: Psalm 84, 114, 42, 1 en 23. Met dank aan de Gereformeerde Kerk in Boven Hardinxveld!

We vonden ook nog een andere video: Psalmen voor nu 145. Gezongen tijdens aanbiddingsdienst bij ZOZ Voorthuizen op 4 september 2011.

Psalmtorens

Onlangs ook 11 september herdacht? Ik moest onontkoombaar denken aan de tekst van Menno van der Beek, zijn berijming van Psalm61. Indie psalm staat een van mijn lievelingsregels:

‘Wilt u een toren zijn, dan kom ik in u wonen.’

Dat stond er eigenlijk al, ook in de vorige berijming.

‘Mijn schutse waart Gij tevoren; / sterke toren,
Wees mij weer ten toevluchtsoord.’

Maar zo kernachtig en indrukwekkend als bij Menno was ik het nog niet eerder tegengekomen. Wilt u een toren zijn, dan kom ik in u wonen… Prachtig.

Totdat de torens instorten.

Dat is een risico aan elk gedicht. Een beeld, ook het prachtigste, kan uitslijten, een cliché worden – en zelfs kapotgaan. Met de tergend langzaam ondermijnd rakende torens op je netvlies zou je ervaring van deze psalm kunnen instorten.

Maar lees dan de tekst:

U bent altijd mijn schuilplaats geweest,
Een toren te sterk voor de vijand.
 Laat mij altijd wonen in uw tent,
Veilig verscholen onder uw vleugels.

HET IS BIJNA BLUF! Toren? Ach, HEER, weest u maar een tent. In psalm 27 staat dat nog sterker: daar gaat het over de dag van het kwaad. Zo’n uitdrukking die je bijna met hoofdletters zou schrijven, de Dag van het Kwaad – de dag dat het Kwaad zich lijkt samen te ballen om jou te raken. Maar: ‘hij verbergt mij veilig in zijn tent’.

Veiligheid bij God, daar draait het in deze twee psalmen om. Maar kennelijk zit die veiligheid niet in torens of kastelen, een tent voldoet ook. De dichter van psalm 27 wil ‘wonen in het huis van de HEER, alle dagen van mijn leven, om de liefde van de HEER te aanschouwen’. Dat is de kern: zijn veiligheid is de liefde van de HEER. Als God van je houdt, weet de dichter, ben je veilig.

Bij nader inzien is dat ook precies waar psalm 61 op uit draait. Wilt u een toren zijn? Wilt u een tent zijn? Wilt u mij veilig bewaren – onder uw vleugels?

De kern van je veiligheid is niet gelegen in bunkers of andere bouwsels, leert het psalmboek.

Wat goed dat God een millennium genomen heeft om zijn liedboek te laten groeien, te laten uitbalanceren. Het psalmboek is met geen terroristentoestel kapot te vliegen.

Rien.

Een stem die ik niet kende – Psalm 81

 

Enkele jaren geleden hadden wij wegens verbouwing van de keuken een bouwvakker over de vloer die tijdens de arbeid geestelijke liederen zong. Met name ”Er ruist langs de wolken…” heb ik hem meer dan eens zagend of tegelend horen aanheffen. Het deed me denken aan mijn moeder, die het soppen van de keukenkastjes combineerde met Johannes de Heer. Ik hoor het mezelf, eerlijk gezegd, niet zo gauw doen, en zeker niet bij vreemden thuis. Schaamte? Laatst floot ik tijdens het boodschappen doen bij AH een psalm. Toen tot me doordrong wat ik floot, herschikte ik de melodie vanzelf tot iets uit het profane repertoire. De psalm die ik floot, zou zomaar 81 geweest kunnen zijn.

Van de veertien psalmen die ik tot nu toe voor PvN berijmd heb, vind ik 81 verreweg de intrigerendste. Piet Warners, de hebraïcus van dienst, waarschuwde me al in de eerste zin die hij in zijn toelichting aan deze psalm wijdde: het is een psalm met een dubbele bodem. De omslag zit in vers 6c. De ’toonsoort’ ervóór verschilt nogal van die erna. Vers 4 is in het eerste gedeelte cruciaal: nieuwe maan en volle maan. In de beleving van Israël is nieuwe maan een belangrijke dag, een dag van vernieuwing, een nieuw begin. De nieuwe maan waar met name dit vers van rept, is ook nog het begin van het nieuwe jaar (Rosh Hashana) en volle maan is dan het begin van het Loofhuttenfeest. Op de tiende dag na Rosh Hashana – een sabbat – is de Grote Verzoendag. Die tien dagen worden de geduchte dagen genoemd, dagen van inkeer, van boetedoening, van ommekeer.

Vier uw feesten! Feest vier je echter niet alleen omdat het voorgeschreven wordt, maar ook omdat de innerlijke houding waarmee feest gevierd wordt iets weerspiegelt van wat God ermee bedoeld heeft. En juist dat blijkt in het tweede gedeelte (na vers 6c) wel heel problematisch. Het volk heeft alles aan God te danken, maar loopt toch vreemde goden achterna. Wat valt er dan nog te vieren?

            Vier uw feesten! Vlak vóór het omslagpunt in deze psalm wordt de ramshoorn genoemd als instrument waarmee de feesten worden ingeluid. Tot op de huidige dag wordt de ramshoorn, de sjofar, voor dat doel in de synagoge gebruikt. Ik had in mijn berijming in eerste instantie het woord ‘koper’ gebruikt, als niet-specifieke aanduiding voor een blaasinstrument. Stom natuurlijk! Het rituele karakter van het instrument vraagt er juist om zo dicht mogelijk bij de grondtekst te blijven. Ik heb daarom in tweede instantie de ramshoorn letterlijk in de berijming opgenomen. In mijn ogen de enig juiste keuze als het om cultuurgebonden begrippen gaat: een altaar is een altaar, een strijdwagen een strijdwagen, een ramshoorn een ramshoorn. In de volle overtuiging dat in de gangbare, nieuwe psalmberijming dezelfde keus gemaakt zou zijn, sloeg ik later het liedboek erop na. Tot mijn stomme verbazing constateerde ik dat de ramshoorn daar door trompetten vervangen is.

            Tja, en dan het omslagpunt zelf. Eerst geef ik vier bestaande vertalingen: ”alwaar ik gehoord heb eene spraak die ik niet verstond” (Statenvertaling); ”onvermoede woorden hoor ik zeggen” (Nieuwe Bijbelvertaling); ”spreken hoorde ik nimmer vernomen” (Ida Gerhardt); ”God heeft ons gezegd nooit gehoorde dingen” (psalmberijming 1968). In mijn berijming voor PvN is het geworden: ”Een stem die ik niet kende, zei…” Wie is die ’ik’ eigenlijk die in de rest van de psalm (een lang citaat waarin ook nog een tweede citaat verwerkt zit!) aan het woord blijft? Er bestaan verschillende interpretaties: de psalmdichter, God zelf (ik erken en herken jullie feestvreugde niet) en Jozef (toen hij uit Egypte trok) Het blijft een raadsel; het is poëzie.

            Dat deze psalm mij intrigeert, bleek al eerder uit een gedicht dat ik schreef naar aanleiding van een jeugdherinnering. Het heet ”Opent uwen mond” (een regel uit de ’oude’ berijming) en staat in de bundel Straatliefdegras (Mozaïek, 2009). De eerste strofe gaat over het uit het hoofd leren van psalmverzen, zoals dat op elke ’school met den bijbel’ gebruikelijk was. De tweede strofe gaat over een jongen die thuis niet van harte in zijn psalmoefening ondersteund wordt: ”Ze deden nergens aan bij Rob. / Daarom zong hij op straat / zijn psalm. Dan bleef hij staan / waar schilders op hun steigers stonden.” ”Een stem die ik niet kende” zou in Robs oren  de stem van God kunnen zijn. Omgekeerd is ook Robs stem een niet gekende in het psalmenkoor. Maar wat de dichter niet durft, durft Rob wel: hij zingt luidkeels zijn psalmen over straat. Dit gedicht vormde twee jaar geleden bij een expositie een twee-eenheid met een schilderij van Henk Pietersma. Inderdaad: een schilderij bij psalm 81. Het hangt inmiddels boven mijn relaxstoel. Psalm 81 blijft mij zichtbaar en hoorbaar omringen.

            Michiel Zweers schreef er een prachtige melodie bij, die naadloos bij de tekst aansluit. Daar ging overigens wel heel veel overleg en gesleutel aan vooraf. Maar goed, dan heb je ook wat: een melodie die je zomaar tijdens het boodschappen doen bij AH zou kunnen fluiten. Wacht maar tot CD 8 uitkomt en je zult het horen!

 René van Loenen is als dichter betrokken bij het Psalmen voor Nu project.

Optreden New Wine

Tijdens New Wine 2011 speelde een gelegenheidscombo Psalmen voor Nu. Beluister Psalm 62 met moderne tekst en melodie in de uitvoering van Psalmen voor Nu. Deze psalm is afkomstig van de zevende cd: mooie droom. Live gespeeld door een gelegenheidscombo (James McMillan, Jelmer van der Veer, Niek Smelt, Richard Schuddebeurs, Roeland Smith), gezongen door Michiel Zweers.

PvN op Itunes!

Zoals al aangekondigd door Rien van den Berg: al onze CD’s zijn nu ook via Itunes te koop!

Dat is handig voor als je met je bandje 1 psalm wilt spelen en de mp3 nodig hebt, of voor als je al helemaal ‘van nu’ bent en CD’s alleen nog digitaal koopt, of als je in Canada woont en dit de enige manier is om (goedkoop) aan onze CD’s te komen, zoals iemand me laatst mailde.

We hopen dat we zo velen van jullie tegemoet komen.